Những núi lửa ở Hawaii hoàn toàn có thể sẽ phun trào trở lại, vì hoạt động núi lửa là một quá trình tự nhiên và liên tục trong khu vực. Hawaii là một phần của điểm nóng núi lửa ở Thái Bình Dương, và một số núi lửa của nó, như Kilauea và Mauna Loa, nằm trong số những núi lửa hoạt động mạnh nhất trên Trái đất. Hãy cũng phân tích cũng như khám phá về quần đảo Hawaii qua bài viết này.
Phân tích địa chất và hoạt động của núi lửa
Quần đảo Hawaii nằm trên một điểm nóng núi lửa thuộc mảng Thái Bình Dương. Khi mảng Thái Bình Dương di chuyển về phía Tây bắc trên điểm nóng cố định này, magma dâng lên tạo thành núi lửa. Quá trình này đã tạo ra các hòn đảo trong hàng triệu năm. Những Các núi lửa đang hoạt động đáng chú ý nhất ở Hawaii bao gồm Kilauea, Mauna Loa và Mauna Kea trên đảo Hawaii (Đảo Lớn), cũng như Haleakalā trên đảo Maui, dù ít hoạt động hơn.
Các kiểu phun trào ở Hawaii chủ yếu được đặc trưng bởi tính chất chảy tràn, trong đó dung nham chảy đều đặn từ các miệng phun, chứ không phải là các vụ phun trào nổ. Tuy nhiên, chúng vẫn có thể tạo ra các dòng dung nham đáng kể ảnh hưởng đến các cộng đồng gần đó.
Các vụ phun trào gần đây có thể bạn chưa biết
- Kilauea: Là một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất thế giới, Kilauea đã có các vụ phun trào thường xuyên và liên tục trong nhiều thập kỷ, với các mức độ hoạt động khác nhau. Đáng chú ý là vụ phun trào năm 2018 đã gây ra dòng dung nham rộng lớn, phá hủy nhà cửa, đường sá và làm thay đổi cảnh quan của hòn đảo.
- Mauna Loa: Mặc dù hoạt động ít thường xuyên hơn, nhưng Mauna Loa vẫn được theo dõi chặt chẽ do kích thước và tác động tiềm tàng của nó. Lần phun trào cuối cùng cũng đã rất lâu rồi (1984), nhưng nếu nó xảy ra các vụ phun trào thì có thể tạo ra các dòng dung nham lớn.
Phản ứng của cộng đồng, người dân
Khi có những vụ phun trào xảy ra, đe dọa các khu vực có người sinh sống, các dịch vụ khẩn cấp sẽ thực hiện những kế hoạch sơ tán. Những biện pháp này rất quan trọng trong vụ phun trào Kilauea năm 2018 khi hàng nghìn người đã được sơ tán. Vì khí thải núi lửa có thể dẫn đến hiện tượng vog (khói núi lửa), nó sẽ gây ra các vấn đề về hô hấp, ảnh hưởng đến chất lượng không khí. Và người dân được khuyến cáo nên ở trong nhà hoặc đeo khẩu trang khi nồng độ vog cao.
Khả năng chống chịu & phục hồi
Thiệt hại về cơ sở hạ tầng chắc chắn là những mối lo ngại, và người dân thường dựa vào viện trợ liên bang và bảo hiểm để phục hồi. Tiểu bang Hawaii cũng đầu tư vào việc xây dựng các cộng đồng và cơ sở hạ tầng kiên cường có thể chống chịu được thiên tai. Do đó, người dân sinh sống và làm việc thì vẫn đều đặn diễn ra, nhưng hoạt động núi lửa là một phần không thể thiếu trong truyền thống và thần thoại Hawaii. Khi các vụ phun trào xảy ra, việc sinh hoạt có thể gây gián đoạn, nhưng chúng cũng góp phần vào sự tái tạo tự nhiên của cảnh quan và hệ sinh thái ở Hawaii.
Du khách quan sát dòng dung nham phun trào và cột nước từ miệng núi lửa Halemaʻumaʻu từ phía Keanakākoʻi của hõm chảo núi lửa. (Ảnh: J.Wei @ NPS Photo)
Những nỗ lực quản lý khẩn cấp
Các vụ phun trào núi lửa ở Hawaii đa số bắt nguồn từ đặc điểm địa lý và địa chất của quần đảo, nên việc này xảy ra là điều không tránh khỏi như đã phân tích ở nội dung trên. Để ứng phó, Hawaii đã có một hệ thống quản lý khẩn cấp được phát triển tốt được thiết kế để xử lý các vụ phun trào núi lửa.
Đài quan sát núi lửa Hawaii (HVO), thuộc Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) sẽ theo dõi chặt chẽ hoạt động núi lửa. Họ cung cấp dữ liệu và dự báo quan trọng giúp cho các nhà chức trách chuẩn bị ứng phó với các vụ phun trào. Kế hoạch sơ tán của người dân lúc này sẽ được thiết lập và các kế hoạch này được kích hoạt dựa trên mức độ nghiêm trọng và vị trí của hoạt động núi lửa.
HVO tiến hành giám sát hoạt động núi lửa suốt ngày đêm thông qua máy đo địa chấn, GPS, ảnh vệ tinh và đo khí. Dữ liệu này giúp dự báo các vụ phun trào tiềm tàng.
USGS và chính quyền địa phương sử dụng hệ thống cảnh báo để truyền đạt rủi ro cho công chúng, thông qua các phương tiện truyền thông truyền thống, nền tảng mạng xã hội và hệ thống thông báo khẩn cấp. Ngoài ra, những các cuộc diễn tập và các chiến dịch giáo dục giúp người dân Hawaii hiểu rõ cách ứng phó an toàn trong trường hợp núi lửa phun trào cũng diễn ra thường xuyên. Điều này bao gồm việc chuẩn bị “túi đồ khẩn cấp”, biết các tuyến đường sơ tán và hiểu rõ các rủi ro về chất lượng không khí do khí thải núi lửa, như khói núi lửa (vog).
Nhìn chung, mặc dù núi lửa phun trào là một phần tự nhiên của cảnh quan Hawaii, nhưng hệ thống quản lý rủi ro chủ động & ứng phó ngay tức thì của tiểu bang đã giúp giảm thiểu tác động tiềm tàng đến tính mạng và tài sản của người dân. Nhận thức cộng đồng cũng như giám sát khoa học tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự sẵn sàng và an toàn khi phun trào có xảy ra. Đây chính là chìa khóa để cùng nhau tồn tại với môi trường địa chất năng động của Hawaii.